Od czego zależy przygotowanie do rezonansu magnetycznego?
Rezonans magnetyczny, określany także jako MR lub MRI, to badanie obrazowe wykorzystujące silne pole magnetyczne i fale radiowe. Nie stosuje promieniowania jonizującego. Przygotowanie nie wygląda jednak tak samo w każdym przypadku. Zależy przede wszystkim od badanego obszaru, tego, czy potrzebny będzie kontrast, oraz zasad obowiązujących w konkretnej pracowni.
W wielu badaniach nie trzeba podejmować szczególnych działań: można jeść, pić i przyjmować leki jak zwykle. Nie jest to jednak reguła dla wszystkich procedur. Przy określonych badaniach jamy brzusznej lub miednicy pracownia może zalecić ograniczenie jedzenia i picia albo inne przygotowanie. Nie ma jednej liczby godzin, przez które każdy pacjent powinien pozostawać na czczo. Wiążące są instrukcje przekazane przez ośrodek, na przykład w liście z terminem badania.
Przed wizytą przeczytaj skierowanie oraz zalecenia pracowni. Jeśli instrukcje są niejasne albo nie wiesz, czy dotyczą Twojej sytuacji, skontaktuj się z personelem przed badaniem. Indywidualne przygotowanie, uwzględniające rodzaj MR i wywiad medyczny, jest ważniejsze niż stosowanie uniwersalnych zaleceń na własną rękę.
Co zgłosić przed wejściem do pracowni MR?
Najważniejszym elementem przygotowania jest wypełnienie ankiety bezpieczeństwa. Odpowiadaj dokładnie i nie pomijaj informacji o implantach, urządzeniach medycznych, przebytych operacjach ani możliwych metalowych odłamkach w ciele. Silne pole magnetyczne może zakłócić działanie niektórych urządzeń, uszkodzić metalowy przedmiot lub sprawić, że stanie się on niebezpieczny. Dlatego przed wejściem do sali personel przeprowadza kontrolę bezpieczeństwa.
Zgłoś między innymi rozrusznik serca, implant ślimakowy, klips naczyniowy, pompę lekową, neurostymulator, protezę oraz każde inne wszczepione urządzenie. Obecność implantu nie zawsze wyklucza rezonans, ale jego zgodność z MR musi zostać sprawdzona przez personel. Nie oceniaj samodzielnie, czy urządzenie jest bezpieczne w polu magnetycznym. Jeśli odpowiedź na pytanie o implant lub metal jest twierdząca albo masz wątpliwości, skontaktuj się z pracownią przed wizytą. Przydatne mogą być dokumenty dotyczące implantu lub jego modelu.
Poinformuj personel także o ciąży lub jej podejrzeniu, chorobie nerek, przeszczepie nerki lub wątroby oraz wcześniejszej reakcji na gadolinowy środek kontrastowy. Te informacje mogą mieć znaczenie dla wyboru protokołu i oceny, czy podanie kontrastu jest zasadne. Nie ukrywaj również przebytych operacji ani podejrzenia obecności metalowych fragmentów w ciele.
Jak ubrać się na badanie i co zostawić poza salą?
Najlepiej założyć wygodne ubranie bez metalowych zamków, guzików, haftek i ozdób. W zależności od badania pracownia może poprosić o przebranie się w odzież szpitalną. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem trzeba zdjąć biżuterię, zegarek, spinki do włosów, piercing, okulary i aparat słuchowy. Telefon, karty płatnicze oraz inne urządzenia elektroniczne należy pozostawić poza salą, zgodnie z instrukcjami personelu.
Metalowe elementy mogą stanowić zagrożenie, uszkodzić się lub pogorszyć jakość uzyskanego obrazu. Znaczenie mogą mieć także drobiny metalu obecne w niektórych kosmetykach. Jeśli badana będzie głowa lub twarz, warto przyjść bez makijażu. W razie wątpliwości dotyczących ubrania, kosmetyków albo przedmiotów osobistych zapytaj pracownię przed badaniem.
Podczas skanowania należy leżeć nieruchomo, ponieważ ruch może pogorszyć jakość obrazów i utrudnić ich ocenę. Aparat wydaje głośne dźwięki, dlatego pacjent zwykle otrzymuje ochronę słuchu. Personel wyjaśnia, jak będzie przebiegać procedura i w jaki sposób można się z nim skontaktować w trakcie badania.
Czy przed rezonansem trzeba być na czczo i odstawić leki?
W wielu badaniach MR nie trzeba ograniczać jedzenia ani picia, a codzienne leki można przyjąć o zwykłej porze. Nie odstawiaj leków samodzielnie. Zmiana dawkowania lub pominięcie dawki powinny wynikać z zaleceń lekarza albo pracowni. Wyjątkiem są procedury, przy których ośrodek zaleci pozostanie na czczo lub inne konkretne przygotowanie.
Przykładowo przy MR niektórych narządów jamy brzusznej lub miednicy pracownia może poprosić o ograniczenie jedzenia i picia. Przy wielu innych badaniach dodatkowe przygotowanie nie jest wymagane. Zakres zaleceń może różnić się między ośrodkami, dlatego nie opieraj się wyłącznie na informacjach dotyczących innego rodzaju rezonansu. Jeśli nie otrzymałeś instrukcji albo nie masz pewności, czy możesz jeść, pić lub przyjąć leki, zadzwoń do placówki przed wizytą.
Kiedy stosuje się kontrast i jak się do niego przygotować?
Rezonans może być wykonany bez kontrastu albo po dożylnym podaniu środka zawierającego gadolin. Kontrast może poprawić widoczność wybranych tkanek, narządów i naczyń, ale nie jest potrzebny w każdym badaniu. Decyzja zależy od pytania klinicznego i protokołu. Badanie bez kontrastu nie oznacza automatycznie gorszej diagnostyki, choć przy części wskazań podanie środka jest potrzebne, aby uzyskać pełną informację.
Jeśli kontrast jest planowany, najczęściej podaje się go przez wenflon. Personel może zapytać o alergie, choroby nerek, dializy oraz wcześniejsze reakcje na kontrast gadolinowy. Zgłoś każdą wcześniejszą niepożądaną reakcję, nawet jeśli nie masz pewności, czy była związana z podanym środkiem. Reakcje po gadolinie występują rzadko, ale informacja o nich pomaga ocenić ryzyko i zaplanować badanie.
U wybranych osób przed podaniem kontrastu może być potrzebny wynik badania krwi oceniającego czynność nerek. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów z rozpoznaną chorobą nerek lub innymi czynnikami ryzyka. O tym, czy badanie jest konieczne i jak aktualny musi być wynik, decyduje placówka. Poinformuj personel o chorobie nerek, przeszczepie nerki lub wątroby oraz dializach, zamiast zakładać, że wcześniejszy wynik będzie wystarczający.
Co zrobić w przypadku klaustrofobii lub silnego lęku?
Jeśli odczuwasz klaustrofobię, silny lęk przed badaniem albo wiesz, że trudno będzie Ci pozostać nieruchomo, uprzedź pracownię przed wizytą. Personel może omówić dostępne wsparcie i wyjaśnić przebieg badania. Nie czekaj z tą informacją do chwili, gdy znajdziesz się już w aparacie, ponieważ wcześniejszy kontakt pozwala lepiej zaplanować procedurę.
Ewentualne zastosowanie leku uspokajającego lub sedacji wymaga odrębnych ustaleń i instrukcji. Nie przyjmuj takich leków na własną rękę przed rezonansem. Przed badaniem postępuj zgodnie z zaleceniami pracowni, zgłoś wszystkie istotne informacje medyczne i upewnij się, że wiesz, jak przygotować się do konkretnego rodzaju MR.
Wykorzystane materiały
- https://www.radiologyinfo.org/en/info/how-to-prepare-for-mri-exam
- https://www.gatesheadhealth.nhs.uk/resources/mri-scan/
- https://www.radiologyinfo.org/en/info/safety-mr
- https://www.uclh.nhs.uk/patients-and-visitors/patient-information-pages/having-mri-scan-imaging-department
- https://www.bedfordshirehospitals.nhs.uk/our-services/imaging/magnetic-resonance-imaging-mri-2/